قانون تشكيل سازمان نظام پزشكي
قانون سازمان نظام پزشكي جمهوري اسلامي ايران كه در جلسه علني روز سه شنبه مورخ
بيست و پنجم فروردين ماه يكهزار و سيصد و هشتاد و سه مجلس شوراي اسلامي تصويب و در
تاريخ 16/8/1383با اصلاحاتي به تصويب مجمع تشخيص مصلحت نظام رسيده و طي نامه شماره
95400 مورخ 17/9/1383 مجلس شوراي اسلامي واصل گرديده است به پيوست جهت اجراء ابلاغ
ميگردد.
...
...
فصل دوم – وظايف و اختيارات
ماده 3- وظايف و اختيارات سازمان با توجه به اهداف فوق به شرح زير ميباشد:
الف – اظهار نظر مشورتي در تهيه و تدوين لوايح طرحها تصويب نامهها و آيين
نامههاي مرتبط با امور پزشكي
.ب – تنظيم دستورالعملهاي تبليغاتي و آگهيهاي دارويي و مواد خوراكي و آشاميدني و
آرايشي و بهداشتي و امور پزشكي و اعلام به مراجع ذي ربط .
......
......
قانون فوق مشتمل بر چهل و هفت ماده و پنجاه تبصره در جلسه علني روز سه شنبه مورخ
بيست و پنجم فروردين ماه يكهزار و سيصد و هشتاد و سه مجلس شوراي اسلامي تصويب و در
تاريخ 16/8/1383، بند (د) ماده (23)، ذيل تبصره (1) ماده (35)، تبصره (1) ماده
(36)، ذيل ماده (38)، بندهاي (ج)، (د)، (ها)، (و)، (ز) و (ط) ماده (38) آن با
اصلاحاتي به تصويب مجمع تشخيص مصلحت نظام رسيد.
غلامعلي حداد عادل
رييس مجلس شوراي اسلامي
مقررات و ضوابط مربوط به فرم نسخه، تابلو و نحوه تبليغات و تاسيس مطب يا محل كار
اعضاي سازمان نظام پزشكي
در اجراي بند 3 ماده 3 قانون تشكيل سازمان نظام پزشكي جمهوري اسلامي ايران مصوب
20/10/1374 مجلس شوراي اسلامي مقررات و ضوابط مربوط به فرم نسخه تابلو و نحوه
تبليغات و تاسيس مطب يا محل كار اعضاي سازمان نظام پزشكي در جلسه سي و سوم مورخ
8/9/1382 شورايعالي نظام پزشكي به تصويب رسيد.
1- اعضاي سازمان عبارتند از پزشكان، دندانپزشكان، داروسازان، دكتراي حرفه اي و
متخصصين علوم آزمايشگاهي، دكتراي كاير و پراكتيك و ليسانسههاي پروانه دار و كليه
كساني كه پس از اين بطور رسمي به عضويت سازمان پذيرفته ميشوند.
2- اعضاي سازمان در درج آگهيهاي فقط ميتوانند نام، نام خانوادگي، تخصص، نشاني و
شماره تلفن مطب و ايميل و يا دفتر كار خود را صرفاً جهت اطلاع رساني ذكر نمايند.
تبصره 1: اعضاي سازمان قبل از نشر آگهيها موظف به اخذ تاييديه از سازمان نظام
پزشكي محل ميباشند.
تبصره 2: درج آگهي گمراه كننده ممنوع بوده و مرجع تشخيص آن سازمان نظام پزشكي محل
ميباشد.
3-درمانگاههاي اورژانس مستقر در بيمارستانهاي خصوصي و همچنين موسسات پزشكي كه
مورد تاييد وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي ميباشند ميتوانند به طريق زير به
منظور شناساندن به مردم آگهي نمايند:
الف : نام درمانگاههاي اورژانس واجد شرايط از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش
پزشكي به كليه واحدهاي انتظامي و مراجع عمومي و رسانههاي گروهي اعلام ميشود تا
درموقع لزوم مورد استفاده بيماران قرار گيرد.
ب : موسسات پزشكي ميتوانند با رعايت مقررات موضوع اين دستورالعمل در نشريات پزشكي
بدون ذكر نام پزشك يا پزشكان آگهي نمايند.
4- تابلوي مطب پزشكان، دندانپزشكان و ليسانسههاي پروانه دار بايد سفيد باشد و
اندازه آن از 70×50 سانتي متر تجاوز نكند.
5- اعضاي سازمان و موسسات پزشكي براي راهنمايي بيماران ميتوانند فقط دو تابلو
بيرون از مطب دفتر كار يا موسسه و يا محل مناسبي نزديك مطب، دفتر كار يا موسسه نصب
كنند. (افقي يا عمودي ) كه ميتواند يكي از آنها عمودي باشد.
6- اندازه تابلوي آزمايشگاه و موسسه راديولوژي و ساير موسسات پزشكي نبايد از دو
برابر مجاز موضوع ماده 4 اين دستورالعمل بزرگتر باشد و ميتواند حاوي نام موسسه،
موسس و مسئول فني، شماره تلفن و سال تاسيس به زبان فارسي و لاتين باشد.
7- اندازه تابلوي داروخانه بايد متناسب با موقعيت محل بوده و حداكثر به اندازه
سراسر درب ويترين مشرف به خيابان باشد و ميتواند حاوي نام داروخانه، موسس و مسئول
فني، شماره تلفن و سال تاسيس به زبان فارسي و لاتين باشد.
تبصره – اندازه تابلو در مورد موسسات و داروخانه هايي كه در محلهاي غير متعارف
(زيرزمين، طبقات فوقاني ساختمان و ….) قرار دارند تابع مقررات ماده 4 اين
دستورالعمل ميباشد.
8- در تابلوي اعضاي سازمان فقط نام و نام خانوادگي، درجه دانشگاهي، ساعت و ايام
پذيرش، شماره تلفن و عناوين مندرج در پروانه تاسيس مطب پزشكي و يا دفتر كار قابل
درج ميباشد. (به فارسي و لاتين )
9- اعضاي سازمان ميتوانند رشتههاي تخصصي خود را كه موفق به اخذ مدرك آنها شده اند
و مورد تاييد وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي قرار گرفته است در تابلو، سرنسخه و
كارت ويزيت قيد نمايند.
10- سرنسخه وكارت ويزيت اعضاي سازمان بايد ساده باشد و اندازه سرنسخه از 25×15
سانتي متر تجاوز نكند. اعضاي سازمان ميتوانند در سرنسخه و كارت ويزيت نام و نام
خانوادگي، نشاني و شماره تلفن مطب، دفتر كار، منزل و بيمارستان، ايميل، اوقات پذيرش
بيمار، نوع تخصص و رشته طبابت، عنوان دانشگاهي و شماره نظام پزشكي خود را براساس
عناوين مندرج در پروانه مطب ذكر نمايند.
تبصره – پزشكان و دندانپزشكان عمومي ضمن قيد عناوين بشرح در پروانه مطب (پزشك
عمومي، دندانپزشك عمومي ) ميتوانند سه رشته مصوب طبابت مورد علاقه خود را بدون ذكر
عنوان تخصص در تابلو و سر نسخه خود قيد نمايند.
11- اعضاي سازمان در تابلو، سرنسخه، كارت ويزيت و يا آگهي در روزنامه و مجلات نمي
توانند خود را معالج بيماري خاص غير مرتبط با تخصص مربوط معرفي كنند .
12- هر نوع فعاليت غير درماني نظير آموزشي و پژوهشي، عرضه و فروش دارو و اقلام
آرايشي و بهداشتي و تجهيزات پزشكي در مطب بدون اخذ مجوزهاي رسمي ممنوع ميباشد .
13- كساني كه تحصيلات خارجي ايشان به موجب ارزشيابي صادره از وزارت بهداشت درمان و
آموزش پزشكي تخصص شناخته شده است، متخصص كشوري ميباشند كه تحصيلات مذكور را در
آنجا انجام داده اند و ميتوانند اين موضوع را در تابلو و سرنسخه خود قيد كنند.
14- كسانيكه پس از پايان تحصيلات تخصصي در خارج از كشور براي اخذ درجه تخصصي ناگزير
به شركت در امتحان در ايران شده اند متخصص رشته مربوط در ايران شناخته ميشوند.
15- كساني كه در يك رشته تخصصي مدرك اخذ نموده اند و مايلند در يكي از شاخههاي آن
رشته كار كنند ميتوانند شاخه انتخابي را در تابلو و سرنسخه خود قيد كنند0 (بدون
ذكر تخصص رشته فرعي )
16- موسسات پزشكي مجاز به استفاده از عناويني هستند كه طبق ضوابط اخذ نموده اند و
استفاده از هر گونه تابلو با اسامي و عناوين مجهول و گمراه كننده ممنوع است .
17- اعضاي سازمان مجاز به استفاده از عناوين مجعول و خاص براي مطب يا ساختمان محل
كار خود نمي باشند.
18- اعضاي سازمان بايد مستقلاً براي خود سر نسخه داشته باشند مگر هنگام فعاليت در
درمانگاهها و بيمارستانها كه ميتوانند از سرنسخه موسسات مذكور كه بدون نام پزشك
است استفاده كرده و ذيل نسخه را امضاء و مهر نمايند.
19- اعضاي سازمان و موسسات پزشكي مجاز نيستند در تابلو، سرنسخه و كارت ويزيت از
اشكال مختلف و يا عناوين اضافي غير مجاز استفاده نمايند.
20- اعضاي سازمان كه با معاذير موجه نمي توانند در مطب يا محل كار خود حضور يابند
ميتوانند حداكثر به مدت شش ماه فرد واجد شرايط و هم رشته خود را با اطلاع سازمان
نظام پزشكي و معاونت درمان و دارو دانشگاه يا شبكه بهداشت شهر محل كار به جاي خود
انتخاب و معرفي نمايند ولي مسئوليت كامل امور درماني به عهده فرد جانشين است كه با
مهر و امضاء خود مبادرت به انجام وظيفه مينمايد.
21- هيچ يك از اعضاي سازمان نمي توانند از تابلو و سرنسخه اعضاي فوت شده و يا
اعضايي كه محل خدمت يا مطب يا دفتر كار آنان از محلي به محل ديگر منتقل شده است،
استفاده نمايند.
22- اعضاي سازمان كه قصد دارند مطب و يا دفتر كار مشترك داير كنند ميتوانند تابلو
با ذكر نام پزشكان دندانپزشكان و ليسانسههاي پروانه دار اداره كننده مطب و يا دفتر
كار داشته باشند به شرط آن كه ابعاد تابلو از دو برابر ضوابط موضوع ماده 4 اين
دستورالعمل تجاوز نكند.
23- داير نمودن مطب و يا محل كار دوم در يك شهر بر اساس شهر قيد شده در پروانه مطب
با ذكر ساعات كار و نشاني دو مطب و كسب اجازه از سازمان نظام پزشكي محل بلامانع است
.
24- پزشكان، دندانپزشكان و ليسانسههاي پروانه دار اتباع خارجي كه در ايران كار
ميكنند مشمول مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و مقررات انتظامي سازمان
نظام پزشكي و ديگر مراجع ذيربط ميباشند.
25- در كليه موارد ابهام سازمان نظام پزشكي محل مسئول تشخيص موضوع ميباشد.
اين آيين نامه در 25 ماده و 4 تبصره در جلسه مورخ 8/9/82 شوراي عالي نظام پزشكي
تصويب و جايگزين آيين نامه مصوب قبلي و لازم الاجرا است .
آيين نامه نحوه معرفي محصولات داروئي به جامعه پزشكي
هدف :
اين آيين نامه با توجه به ماده 5 قانون مربوط به مقررات امور پزشكي و دارويي و مواد
خوراكي و آشاميدني براي سازماندهي، كنترل و نظارت بر امور معرفي داروها به جهت
ارتقاء وضعيت خدمات بهداشتي و درماني در چارچوب قوانين كشور تدوين و ابلاغ ميگردد.
تعاريف :
الف ) دارو:
منظور از دارو در اين دستورالعمل هر نوع ماده با منشاء شيميايي، فرآوردههاي خوني،
واكسن ها، فرآوردههاي بيولوژيك و مكملهاي داروئي ميباشد كه بر طبق ماده 13 و 14
قانون مربوط به مقررات امور پزشكي و داروئي و مواد خوراكي و آشاميدني مصوب سال 1334
و اصلاحات بعد از آن نام دارو به آن اطلاق ميگردد.
ب ) موسسه داروئي :
به كليه واحدهائيكه به نحوي در توليد، توزيع و فروش و واردات دارو براساس ضوابط و
مقررات مربوطه فعاليت دارند اطلاق ميشود.
ج ) معرفي دارويي :
كليه فعاليتها و اقدامات مستقيم يا غير مستقيم و هرگونه روش اطلاع رساني كه با
انگيزه مصرف منطقي يك داروي خاص انجام گيرد معرفي دارويي ناميده ميشود.
د ) نحوه معرفي دارويي :
معرفي دارو فقط از طريق نشريات پزشكي – داروئي مجاز، مجله، پوستر، كتابچه، كاتالوگ،
عكس و فيلم، شبكههاي كامپيوتري، نمونههاي داروئي، گردهمايي ها، ويزيت حضوري و
سخنرانيها فقط براي مخاطبان گروه پزشكي مجاز ميباشد.
تبصره : ساير روشها تا تهيه و ابلاغ دستورالعملهاي مربوط به آنها در حال حاضر
مجاز نميباشد. همچنين ضوابط مربوط به معرفي داروهاي گياهي به صورت جداگانه تهيه و
ابلاغ خواهد شد.
ضوابط :
براي معرفي دارو در زمينه فعاليتهاي اطلاع رساني براي جامعه پزشكي كشور ضوابط زير
لازم الاجرا ميباشد:
1- هر نوع تبليغ از داروهايي كه در فهرست رسمي داروها و مكملهاي دارويي كشور وجود
ندارد به هر شكل و عنوان ممنوع بوده و مشمول پيگرد قضايي ميباشد.
2- در داخل كشور ايران معرفي دارويي تنها به خط و زبان فارسي و انگليسي مجاز
ميباشد .
3- هرگونه معرفي دارويي كه مخاطبين آنها كودكان و خردسالان باشند ممنوع است .
4- معرفي موسسه دارويي همراه معرفي دارو مجاز ميباشد.
5- موسسات دارويي مسئول پذيرش تمامي پيامدهاي ناشي از معرفي داروهايشان خواهند بود
و خود مكلف ميباشند تمامي پيامدها و آثار سوء ناشي از معرفي دارويي را جبران
نمايند.
6- موسسات دارويي توليد كننده كه داراي پروانه ساخت يك دارو از اداره كل نظارت بر
امور دارو و مواد مخدر ميباشند پس از ساخت، اجازه معرفي آن محصول را خواهند داشت .
7- در خصوص داروهاي وارداتي، موسسات دارويي بايد پس از اتمام مراحل ثبت و ورود دارو
به معرفي آن دارو اقدام نمايند و واردات دارو توسط موسسات دارويي دولتي ثبت دارو
تلقي نمي گردد.
8- در تمامي امور معرفي داروها، بايد نام و آدرس موسسه دارويي آن درج شده باشد.
9- انجمنهاي تخصصي پزشكي و دارويي مجاز به معرفي دارويي با اسامي اختصاصي آنها نمي
باشند و همچنين استفاده از عناوين دولتي بالاخص وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي
در امر معرفي داروها ممنوع ميباشد.
تبصره 1 : بيان مجوزهاي اخذ شده قانوني هر دارو در امر معرفي داروها بلامانع است
10- استفاده از اسامي ژنريك و اختصاصي داروهاي خاص هر موسسه بلامانع بوده وليكن
بهره گيري از نشانهها و اسامي اختصاصي ساير موسسات داخلي و خارجي بدون كسب اجازه
كتبي از آنها يا از اداره كل نظارت بر امور دارو ممنوع ميباشد.
تبصره 2 : نام اختصاصي يك دارو در صورتي براي آن موسسه اختصاصي خواهد بود كه پس از
ثبت آن در اداره كل ثبت شركتها و مالكيت صنعتي به اطلاع اداره كل نظارت بر امور
دارو رسانده شده باشد. در خصوص داروهاي وارداتي ثبت نمايندگي رسمي براي يك دارو با
نام تجارتي در اداره كل نظارت بر امور دارو الزامي ميباشد.
11- هرگونه تبليغات منفي موسسات دارويي عليه ساير موسسات و فرآوردههاي آنها ممنوع
ميباشد.
12- موسسات دارويي موظفند در صورت درخواست اداره كل نظارت بر امور دارو و مواد مخدر
ضمن ارسال تمامي مطالب مورد معرفي داروها و ذكر منابع علمي هر ادعاي ذكر شده به آن
اداره علت معرفي در خصوص هر فرآورده نحوه معرفي دارويي را بيان نمايند.
13- هرگونه معرفي از داروهاي تحت كنترل (فهرست پيوست ) ممنوع ميباشد.
14- بيان اطلاعات عمومي و يافتههاي جديد علوم پزشكي و دارويي در خصوص داروها از
رسانههاي جمعي بدون ذكر نام اختصاصي محصول يا موسسه توليدكننده بلامانع است و ذكر
نام اختصاصي موسسه و محصول مجاز نمي باشد.
15- هيچ ادعاي معرفي دارويي نبايد فراتر از مدارك علمي بيان شود . همچنين مطالب
بايد دقيق، صحيح، شفاف و داراي پشتوانه علمي و باليني معتبر بوده و از بيان موارد
غير واقعي و گمراه كننده پرهيز گردد.
16- ذكر يافتهها و اطلاعات جديدي از دارو كه در زمان ثبت در پرونده و يا بروشور و
جعبه بسته بندي دارو ذكر نشده است تنها پس از تاييد اداره كل نظارت بر امور دارو و
مواد مخدر در معرفي دارويي مجاز خواهد بود.
17- معرفي دارويي در خصوص داروهاي تحت نسخه اي با توجه به موارد مذكور در بند (د)
بايد حداقل شامل موارد زير باشد:
17-1- ذكر خصوصيات كاربردي و اثرات درماني دارو و اثر بخشي آن .
17-2- ذكر اينكه داروي معرفي شده فقط با نسخه پزشك قابل تهيه ميباشد.
17-3- موارد مصرف دارو.
17-4- موارد احتياط، هشدار و عوارض جانبي دارو.
17-5- موارد عدم مصرف دارو.
17-6- ذكر گروه مصرف در حاملگي .
17-7- ذكر رفرانسها و منابع براي دستيابي به اطلاعات بيشتر .
18- معرفي دارويي در خصوص داروهاي بدون نسخه (OTC) با نام اختصاصي آنها مشروط به
ذكر نكات زير بلامانع است .
18-1- اين فرآورده دارو محسوب ميشود.
18-2- مطالب نوشته شده در بروشور دارو و جعبه بسته بندي را حتماً به دقت بخوانيد .
18-3- هميشه براي مصرف هر دارويي با داروساز يا پزشك مشورت نماييد.
18-4- داروها را از دسترس اطفال دور نگهداريد.
تبصره 4: اطلاع رساني دارويابي كه در آن تنها به ذكر نام دارو و شركت سازنده و شركت
توزيع كننده و محل عرضه دارو اشاره شده باشد در تمامي رسانهها بجز صدا و سيما
بلامانع ميباشد( خارج از شمول بندهاي 18 و 17).
19- موسسات دارويي ميتوانند جهت انجام امور معرفي دارويي خود از اشخاص حقيقي و
حقوقي تحت عنوان نمايندگي معرفي دارويي استفاده نمايند . مسئوليت عملكرد اين
نمايندگان در خصوص معرفي دارويي به عهده موسسه دارويي خواهد بود.
20- در خصوص نمونههاي دارويي ويژه معرفي محصول به پزشكان موارد زير بايد رعايت
گردد.
20-1- موسسه دارويي موظف است جمله «نمونه غير قابل فروش» را به دو زبان فارسي و
انگليسي در محلي خوانا روي بسته دارو درج نمايد.
20-2- شكل بسته بندي بايد دقيقاً تداعي محصول مورد نظر را بنمايد و محتوي جعبه بايد
مطابق نمونه داروي ارائه شده به بازار باشد.
20-3- ارائه نمونهها ثبت گرديده و مدارك آنها در موسسه در صورت لزوم قابل دستيابي
باشد. تعداد نمونههاي ارائه شده به هر فرد نبايد بيش از 10 عدد در هر سال باشد.
20-4- نمونههاي مخدر قابل ارائه نيستند.
20-5- مسئوليت ناشي از مصرف نمونهها بر عهده موسسه خواهد بود.
20-6- توزيع نمونههاي دارويي تحت نسخه اي به عموم مردم ممنوع ميباشد.
21- هرگونه حمايت موسسات داروئي به عنوان فرد ثالث به برگزار كنندگان سمينارها و
همايشهاي پزشكي كه توسط انجمنهاي علمي و آموزشي و دانشگاهها ميباشد بلامانع
ميباشد مشروط بر اينكه حمايتهاي مالي به طريق مقتضي به شركت كنندگان اطلاع داده
شود و برگزار كنندگان چنين همايش هايي بايد به نحو مقتضي در افتتاحيه بروشورها،
برنامهها و پوسترهاي همايش حمايتهاي مالي موسسات داروئي را به طور مختصر اظهار
نمايند.
22- در خصوص حمايتهاي مالي موسسات داروئي از مطالعات باليني نيز بايد حمايتها در
گزارشات مطالعات يا نشريات بيان گردد.
23- با اينكه اشخاص حقيقي و حقوقي متخلف از مصوبات اين آيين نامه براساس قوانين
موجود برخورد شده و مراتب در كميسيون قانوني ماده 20 طرح و تصميم مقتضي اتخاذ خواهد
شد.
پيوست :
داروهاي تحت كنترل موضوع ماده 13 آيين نامه :
1- اشكال داروئي پنتازوسين
2- اشكال داروئي رميفنتانيل
3- اشكال داروئي فنتانيل
4- اشكال داروئي متادون
5- اشكال داروئي مرفين
6- اشكال داروئي پتدين
7- اشكال داروئي آلفنتانيل
8- اشكال داروئي سوفنتانيل
9- اشكال داروئي كدئين فسفات
10- اشكال داروئي متيل فنيدات
11- اشكال داروئي بوپرونورفين
12- اشكال داروئي ديفنوكسيلات
آيين نامه هيات وزيران در خصوص نحوه تبليغ محصولات غذايي
هيئت وزيران در جلسه مورخ 28/12/1384 بنا به پيشنهاد شماره 301558 مورخ 30/11/1384
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي
جمهوري اسلامي ايران تصويب نمود:
1- كليه تبليغات محصولات غذايي بايد قبل از پخش از طريق سازمان صدا و سيماي جمهوري
اسلامي ايران به تاييد كار گروهي كه در آن نمايندگان وزارت بهداشت، درمان و آموزش
پزشكي حضور داشته باشند برسند. سازمان ياد شده موظف است مصوبه شوراي عالي سلامت در
خصوص تخصيص روزانه حداقل 5 پيام رسانه اي با موضوع تغذيه را عملياتي نمايد.
2-....
3- ...
.....
....
12- ...
پرويز داودي
معاون اول رييس جمهور
آييننامه ممنوعيت استعمال و عرضه سيگار
و ساير مواد دخاني در اماكن عمومي*
......
.....
ماده 2- وزارتخانههاي بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، فرهنگ و ارشاد اسلامي و سازمان
صدا و سيما و ساير دستگاههاي فرهنگي و شهرداريها موظفند به منظور جلوگيري از اعتياد
جوانان و تبيين زيانهاي جاني، بهداشتي، اجتماعي و مالي ناشي از مصرف دخانيات از
هرگونه اقدامي كه موجب تبليغ، تشويق يا تحريك افراد به استعمال يا مصرف بيشتر
دخانيات شود، جلوگيري نموده و نسبت به تهيه برنامههاي منظم و منسجم فرهنگي و
تبليغي مناسب در زمينه تبيين مضرات و تقبيح مصرف مواد دخاني براي همگان بويژه
جوانان اقدام نمايند و همچنين براي حسن اجراي اين قانون اقدامات لازم را به عمل
آورند. هيات وزيران هر شش ماه يك بار گزارش چگونگي اجراي اين قانون را از سازمانهاي
مربوط دريافت خواهد كرد.
تبصره 1- ....
تبصره 2- تبليغ و هرگونه اقدامي كه به ترتيب مقرر در آييننامه اجرايي اين قانون
منجر به تشويق عموم به مصرف دخانيات شود، ممنوع است.
ماده 3- سازمان صدا و سيما و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، شهرداريها و مطبوعات بايد
ترتيبي اتخاذ نمايند كه در كارها و انتشارات خود، فيلمها و سريالهاي توليدي، تبليغ
دخانيات به طور مستقيم يا غيرمستقيم صورت نگيرد و شخصيتهاي مثبت فيلمها استعمال
دخانيات ننمايند.
حسن حبيبي
معاون اول رييس جمهور
دستورالعمل نحوه تبليغ و آگهيهاي دارويي و مواد خوراكي، آشاميدني، آرايشي، بهداشتي
و امور پزشكي*
تعاريف:
1- منظور از مواد دارويي، خوراكي، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي كليه مواردي است كه
مشمول قانون مربوط به مواد دارويي، خوراكي، آشاميدني، آرايشي، بهداشتي و امور پزشكي
مصوب 1334 و اصلاحيههاي بعدي آن ميشوند.
2- منظور از تبليغ يا آگهي، انتشار هرگونه اعلاني است كه از طريق رسانههاي عمومي و
خصوصي ديداري و شنيداري از قبيل راديو، تلويزيون، شبكه هاي ماهوارهاي، مطبوعات،
سينما، اينترنت، اينترانت، شبكههاي صوتي و تصويري سازماني و توليدات چاپي مانند
برگههاي كاتالوگ، بروشور، دفترچههاي راهنما، بسته بندي، برچسب، كارت ويزيت و نيز
بيلبورد، نمايشگاه، اسلايد، بانكهاي اطلاعاتي و نظاير آنها براي معرفي مواد،
كالاها و خدمات مشمول اين دستورالعمل صورت ميگيرد.
فصل اول – تبليغ دارو و مواد خوراكي، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي
ماده 1 – منحصراً تبليغات محصولاتي مجاز است كه اشخاص و يا موسسات مربوطه قبلاً
پروانه تاسيس، بهره برداري، ساخت يا مجوز ورود و توزيع محصول موضوع آگهي را از
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و ساير مراجع ذيربط اخذ نموده باشند.
ماده 2- تبليغ داروها و نيز ذكر خواص درماني در تبليغات مواد خوراكي، آشاميدني،
آرايشي و بهداشتي در رسانههاي عمومي ممنوع است.
تبصره 1- آگهي و تبليغات داروها و خواص درماني مورد تاييد وزارت بهداشت در صورتي كه
صرفاً براي صاحبان حرف پزشكي و موسسات مربوطه قابل استفاده باشد بلامانع است.
تبصره 2- چنانچه در پروانه ساخت يا مجوز واردات اين مواد شرايط خاصي درج شده باشد
بايد در تبليغات آن فرآورده تصريح شود.
ماده 3- درج هر نوع آگهي براي تجويز يا فروش داروها، از طريق تعيين پورسانت يا
تعيين جايزه جهت تشويق به تجويز يا خريد يا روش هاي مشابه ممنوع است.
ماده 4- ضوابط مربوط به تغذيه با شير مادر مندرج در دستورالعمل ماده 2 قانون ترويج
تغذيه با شير مادر لازم الاجرا است.
ماده 5- استفاده از آرم و تاييديههاي موسسات استاندارد داخلي و خارجي مورد تاييد
سازمان نظام پزشكي و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي كه صرفاً تاييد كننده محصول
بوده و جنبه اطلاع رساني داشته باشد، بلامانع است.
تبصره – تبليغ آن دسته از مواد خوراكي، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي كه استاندارد
آنها اجباري اعلام شده، علاوه بر ساير مدارك، منوط به داشتن پروانه كاربرد علامت
استاندارد كالا و تحقيقات صنعتي است.
فصل دوم – تبليغ امور پزشكي
ماده 6 – كليه صاحبان پزشكي و وابسته پزشكي اعم از اشخاص حقيقي و حقوقي و موسسات
پزشكي پس از اخذ پروانههاي لازم، براي تبليغات خدمات مربوطه موظف به اخذ مجوز كتبي
از سازمان نظام پزشكي هستند.
ماده 7- اعضاي سازمان در آگهي صرفاً ميتوانند نام، نام خانوادگي، تخصص، نشاني محل
كار، درجه دانشگاهي، عناوين مندرج در پروانه مطب يا دفتر كار، شماره تلفن و
Email و سايت اينترنتي خويش را صرفاً جهت اطلاع رساني درج نمايند. همچنين ذكر
خدماتي كه طبق مجوز مراجع قانوني ارايه آنها توسط فرد مورد نظر مجاز است در آگهي
بلامانع ميباشد. استفاده از اشكال مختلف و يا عناوين اضافي غيرمجاز در آگهي ممنوع
است.
ماده 8- پزشكان و دندانپزشكان عمومي ضمن قيد عناوين موجود در پروانه مطب ميتوانند
سه رشته مصوب طبابت مورد علاقه خود را بدون ذكر كلمه تخصص در آگهي نام ببرند. كساني
كه در يك رشته تخصصي مدرك اخذ نمودهاند و مايلند در يكي از شاخههاي آن رشته
فعاليت نمايند ميتوانند شاخه فرعي رشته تخصصي خود را بدون ذكر كلمه فوق تخصص در
آگهي بياورند.
ماده 9- موسسات پزشكي در تبليغات صرفاً مجاز به استفاده از عناويني هستند كه طبق
پروانه اخذ نمودهاند.
ماده 10- درج هرگونه تبليغات گمراه كننده ممنوع ميباشد و مرجع تشخيص آن هيات مديره
نظام پزشكي محل ميباشد.
ماده 11- استفاده تبليغاتي از صحنههايي كه مضر سلامت و بهداشت و به نوعي مروج
آنهاست ممنوع است.
ماده 12- متقاضيان تبليغات مواد و خدمات موضوع اين دستورالعمل موظفند قبل از انتشار
تبليغات، مجوز كتبي از سازمان نظام پزشكي كسب نمايند.
تبصره – سازمان نظام پزشكي موظف است حداكثر ظرف مدت 15 روز نسبت به بررسي و صدور
مجوز اقدام نمايد.
ماده 13- در مواردي كه متقاضي آگهي، به عدم صدور مجوز آگهي معترض باشد موضوع توسط
هيات مديره سازمان نظام پزشكي محل بررسي و اتخاذ تصميم خواهد گرديد.
ماده 14- اعتبار مجوزهاي موضوع اين دستورالعمل تا 6 ماه ميباشد. بديهي است هر زمان
كه يكي از شرايط لازم براي تبليغات منقضي گردد، اعتبار مجوز مورد نظر نيز پايان
مييابد.
ماده 15- تعرفه بررسي و صدور مجوز تبليغات موضوع اين دستورالعمل سالانه توسط شوراي
عالي نظام پزشكي تعيين و ابلاغ ميگردد.
ماده 16- كليه متخلفان از اين دستورالعمل اعم از متقاضيان تبليغات، رسانهها و
چاپخانهها در مراجع قضايي و انتظامي ذيصلاح با شكايت سازمان نظام پزشكي محل تحت
پيگرد قانوني قرار ميگيرند.
ماده 17- تمام و يا آن قسمت از آييننامههايي كه مغاير با اين دستورالعمل است ملغي
ميباشد و آييننامه و ضوابط قبلي كه با اين مقررات مغايرت نداشته باشد به قوت خود
باقي است.
اين آييننامه در 17 ماده و 4 تبصره در تاريخ 3/4/1385 به تصويب شوراي عالي نظام
پزشكي جمهوري اسلامي ايران رسيده و از زمان ابلاغ لازم الاجراست.