روابط‌عمومی به عنوان يك هنر و فن كه جنبه‌های علمی و عملی آن از اوايل نيمه قرن بيست به تدريج شكل گرفت گرچه برمبنای نيازها و ضرورت‌های جامعه صنعتی روبه رشد غرب به پيدايش درآمد اما پيش از آن نيازمند اشتياق و انديشه خلاق افرای برای فعاليت در عرصه افكار عمومی و اجتماعی برای امتناع و ترغيب بوده است.

بيش از 50 سال فعاليت و پايداری روابط‌عمومی همراه با افت و خيزهای پيش‌رو در ايران امروزه فضای نوينی را همگام با توسعه سياسی و اقتصادی و ضرورت‌های جوامع در حال گذار به محك تجربه كشيده است.

خواهی نخواهی پيشرفت دانستنيهای انسان پيرامون محيط فعال انسانی كه در آن دانش روابط‌عمومی يكی از مؤلفه‌های پايدار كنونی برای فعاليت، اقدام و توسعه در اين محيط است و آميخته با فن صنعت تبليغات به ويژه در حوزه توليد و خدمات گام برمي‌دارد، ضرورت آموزش‌های نو به نو به عنوان مهارت‌های تكميل و تنظيم و تدوين روش‌های رو به توسعه ناشی از تكامل فزاينده‌ اين دانش برای كارگزاران و فعالان اين عرصه در كشور كه هنوز مرزهای نوينی را به تجربه مي‌گذارند، پوشيده نگزارده است.

همگام با اين وضعيت پربار كردن دانش برمی برپايه اخلاق و روان‌شناسی اجتماعی ايراني‌ها بي‌شك هدف هر نوشتاری دراين حوزه از دانش هنوز نوپيموده به شمار مي‌رود.

اداره كل تبليغات با رويكرد حمايت از گردآورندگان،‌ متخصصان، فعالان و كارگزاران به دنبال تقويت و توسعه آن جنبش نرم‌افزاری پديد آمد، در عرصه روابط‌عمومی برآمده است و تلاش دارد ضمن تقدير و حمايت از مؤلفان و تدوين كنندگان اين دانستنيها موجب دلگرمی پويندگان نسل در اين راه باشد. اميد كه چنين باشد،‌ اگر خدا خواهد.

در سال 1322 شمسی با تصويب هيأت وزيران ، اداره يی به نام « اداره كل انتشارات و تبليغات » تشكيل شد كه وظيفه اصلی آن بيشتر در جهت انتشارات وتبليغات درآن زمان بود. با تشكيل اين اداره به مرور امر تبليغات و ارتباطات در دستگاه های دولتی مورد توجه قرار گرفت.

روابط عمومی به صورت امروزی آن حدود 37 سال در ايران قدمت دارد. اولين روابط عمومی در سال 1327 شمسی از طرف شركت نفت ايران و انگليس در ايران به وجود آمد كه مركز مهم ترين تشكيلات و فعاليت های آن در آبادان بود و در تهران فقط يك دفتر داشت. اين شركت در توسعه فعاليت های خود به تدريج در ساير نقاط ايران از جمله اهواز ، مسجد سليمان ، كرمانشاه و ديگر مناطق نفت خيز اقدام به ايجاد دفاتر نمايند گی كرد. اين روابط عمومی مطابق با سليقه و فكر مؤسسين انگليسی خود" Information " ناميده شده و ترجمه فارسی آن « اطلاعات» انتخاب شده بود و از اداره های ارتباط با مطبوعات ، نشريات ، توليد فيلم و عكس ، تشريفات و كارگزينی تشكيل شده بود. از سال 1323 كه همزمان با ايجاد كنسرسيوم و تأثير و دخالت فكر و ايده آمريكايی در فعاليت های مختلف شركت نفت بود، اين بخش به " Public Relation " با ترجمه فارسی « روابط عمومی » تغيير نام داد و شامل اداره ارتباط با كاركنان و روابط عمومی شد.

بدين ترتيب شركت ملی نفت ايران به وجود آورنده اولين تشكيلات روابط عمومی درايران است . غير از اين ، از تشكيل نخستين روابط عمومی دردستگاه های دولتی تاريخ دقيقی در دست نيست و اصولاً روابط عمومی در بخش دولتی با نام «انتشارات » و «مطبوعات » آغاز به كار كرد. بدين ترتيب كه هر يك از مؤسسه های بخش دولتی در سازمان كلی خود يك دفتر انتشارت و مطبوعات داير كردند . از اين طريق چه به صورت مستقيم يعنی انتشارات و چه به صورت غير مستقيم يعنی از طريق مطبوعات كه آنها را نماينده افكار عمومی می شناختند ، با مردم و ساير ارباب رجوع ارتباط بر قرار ساختند . اين روال همچنان ادامه داشت تا اين كه به موجب لايحه قانونی مصوب هشتم فروردين ماه 1343 شمسی ، وزارت اطلاعات تشيل شد و بعد از تأسيس وزارت اطلاعات در اواخر دهه چهل اين وزارتخانه به مسأله روابط عمومی اهميتی جدی داد و برای شروع ، سازمان روابط عمومی صنعت نفت با تشكيلاتی دولتی ، پس از مدتی تغييراتی كلی در روابط عمومی دولتی در وزارت اطلاعات انجام شد.

در بدو امر قسمت هايی كه در وزارتخانه ها و سازمان های دولتی به اعمال نوعی فعاليت های روابط- عمومی اشتغال داشتند ، دفاتر « اطلاعات وانتشارات » ناميده شدند و وزارت اطلاعات و جهانگردی پس از تصويب عنوان كلی « اداره كل اطلاعات وانتشارات و روابط عمومی »، سازمانی برای روابط عمومي- های دولتی تدوين كرد كه بر طبق آن اداره ها بايد 9 كارمند داشته باشند . ليكن در عمل هيچ يك از وزارتخانه ها و حتی تشكيلات بزرگ دولتی اين تعداد كارمند در بخش روابط عمومی نبوده اند . در سال 1348 شمسی به پيشنهاد وزارت اطلاعات وجهانگردی و تصويب هيأت وزيران ، نام دفتر های اطلاعات وانتشارات دركليه وزارتخانه ها وسازمان های دولتی و وابسته به دولت به اداره « اطلاعات و روابط- عمومی » تغيير نام يافت.

اداره های روابط عمومی وزارتخانه ها و مؤسسه های دولتی در عين اين كه فعاليت مستقل داشتند ولی از نظر سياسی عموم فعاليت های خود را با يك اداره كل در وزارت اطلاعات و جهانگردی به نام شورای اطلاعات و انتشارات روابط عمومی هماهنگ می ساختند و رييس يا مديران كل روابط عمومی وزارتخانه ها و مؤسسه های دولتی با تأييد وزارت اطلاعات به اين سمت برگزيده می شدند.

نگاهی به شرح وظايف گذشته روابط عمومی ها ، نشان می دهد كه آنها در ارتباط مستقيم با وزارت اطلاعات و جهانگردی بوده اند. توضيح اينكه اين وزارتخانه پس از ساواك عمده ترين دستگاه اطلاعاتی كشوردر زمينه مربوط به خود بوده و به ويژه در ابعاد فرهنگي، مطبوعاتی و تغيير و تحول فكری جامعه نقش به سزايی داشته است.

از طرفی چون رژيم طبع ضد مردمی داشت ، به يك روابط عمومی با بافت ارشادی و مردمی نياز نداشت. از اين رو ، روابط عمومی دستگاه ها آيينه تمام نما و بلندگوی حقيقت و حقانيت نبوده ، بلكه تنها مجری نظريات طبقه حاكمه و برقرار كننده يك ارتباط يك جانبه بوده اند و چون اصولاً اساس حكومت بر مبنای خواسته ها و نظرات ملت نبود تا ديدگاه ها و نظرات را به مسؤولين منعكس نمايد ، لذا فقط دروغ پردازی ها و گزافه گويی های مسؤولين وقت را به گوش مردم می رساندند.

طبيعی است فلسفه وجودی اسلام و حكومت اسلامی جز اين بوده و هست ، از اين جهت است كه می بينيم جامعه امروز ما انتظار يك ارتباط دو جانبه ، قوی ، مستحكم و تبليغات توأم با ارشاد را از روابط عمومی ها دارد .

در زمينه توسعه و ترويج روابط عمومی و فعاليت های آن در ايران ، لازم است كه به اين نكته اشاره شود كه دانشكده علوم ارتباطات اجتماعی و ايجاد رشته روابط عمومی در آن ، گام مهمی در شناخت علمی و آگاهی هر چه بيشتر اقدامات روابط عمومی به شمار می رود. زيرا با وارد شدن فارغ- التحصيلان اين رشته به بازار كار و همچنين با دوره های كوتاه مدتی كه اين دانشكده برای مسوولان روابط عمومی ترتيب می دهد ؛ كيفيت كار روابط عمومی به طور محسوس بهبود يافته است.

تنظيم و انتشار اخبار مربوط به فعاليت وزارتخانه.
تنظيم گزارش های دوره يی از برنامه ها ، فعاليت ها و نشر آنها.
تهيه و تنظيم برنامه های انتشاراتي، اطلاعاتی و تبليغاتي.
مطالعه مندرجات مطبوعات و مطالب مربوط به تهيه پاسخ های لازم طبق خط مشی های مصوب
تهيه و تنظيم مقالات و مجموعه های لازم برای درج در مطبوعات و نشريات.
انجام كليه امور تشريفاتی و جشن های وزارتخانه.
تهيه برنامه و ترتيب بازديد ها و مراسم مختلف.
تدوين و توزيع نشريات و بولتن های وزارتخانه و انتشار اخبار واطلاعات داخلی برای استحضار كاركنان.
تمركز اطلاعات مربوط به اقدامات و فعاليت ها وانتشار آنها از طريق وزارت اطلاعات در مطبوعات ، راديو و تلويزيون.
نظارت در امور مربوط به نشريات.
تهيه و پاسخ يا توضيح لازم درباره مطالب خلاف واقع.
درج و انتشار آگهی ها و اطلاعيه های دستگاه متبوع باتوجه به كليه مقررات.
نظارت و راهنمايی در مورد فعاليت مسوولان اطلاعات روابط عمومی واحدهای شهرستانی دستگاه متبوع درباره نحوه ی تنظيم و انتشار اخبار در مطبوعات و راديوهای محلي.
انجام كليه خدمات مربوط به فهرست نويسی و آماده سازی كتاب.
راهنمايی مراجعين در زمينه دستيابی به كتابهای مورد نظر و انجام خدمات امانت دادن كتاب.
تهيه و تنظيم فهرست راهنما در مورد مجموعه های دوره يی ، جزوه ، نقشه ها و غيره.
تهيه فهرست طبقه شده ی كتابها .
اقدام در مورد خريد كتابها و اشتراك نشريات مورد نياز با همكاری واحد های ذيربط .
نگهداری مرتب جرايد و مقالات و نشريات مهم داخلی و خارجی .
بر آورد بودجه سالانه كتاب های جديد برای كتابخانه و پيشنهاد آن به واحد ذيربط .
اهتمام در حفظ ، حراست و نگهداری فنی كتابها .

پس از پيروزی شكوهمند انقلاب اسلامی ايران به رهبری حضرت امام ( ره) در بيست و دوم بهمن ماه يك هزار و سيصد و پنجاه و هفت ، وزارت اطلاعات و جهانگردی هم بر طبق مصوبه مورخ 07/03/1358 شورای انقلاب به وزارت ارشاد ملی و حدود يك سال و نيم بعد به وزارت ارشاد اسلامی تغيير يافت.

در اين برهه زمانی ، وجود اداره ها ی روابط عمومی كه بتواند با مردم ارتباط بر قرار كرده و آنها را در جريان امور دستگاه های ذيربط قرار دهد، به طور كامل محسوس شد و در اغلب دستگاه ها، اداره- های روابط عمومی با پيوند « ارشاد» كه به وجود آورنده بافت جديد در جهت هدايت و راهنمايی در امور ارتباطی وتبليغی است، شروع به كار كردند.